ششمین نمايشگاه 

لوازم خانگي ،لوستر ،چراغهاي تزئيني 

زمان : ۲۰ - ۱۶ خرداد ۱۳۸۸

مکان : نمایشگاه بین المللی اردبیل

ششمین نمايشگاه تخصصي

صنعت ساختمان ، کاشي و سراميک ،چيني بهداشتي ،سنگهاي تزئيني ،دکوراسیون

زمان : ۸ - ۴  خرداد ماه ۱۳۸۸

مکان : نمایشگاه بین المللی اردبیل

چهارمین نمایشگاه صنعت چوب - مبلمان خانگی و اداری

زمان : ۲۱ الی ۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۸۸

مکان : محل دائمی نمایشگاه بین المللی اردبیل

ساعت بازدید : ۱۵ الی ۲۲

دومین نمایشگاه تخصصی

اسباب بازی کودک و نوجوان و مهد کودک و سرگرمی ها

و

نان و شیرینی و شکلات و نوشیدنیها

زمان : ۱۰ - ۱۴ اسفند ۱۳۸۷

مکان : محل دائمی نمایشگاه بین المللی اردبیل

ساعت بازدید : ۱۵ الی ۲۱

نمایشگاه تخصصی خانه مدرن

مکان : نمایشگاه بین المللی اردبیل

زمان : ۱۱ الی ۱۵ آذر ماه ۸۷

دومین نمایشگاه

مواد غذایی و صنایع وابسته

سومین نمایشگاه

لوازم آرایشی و بهداشتی - مواد شوینده و صنایع وابسته

مکان : نمایشگاه بین المللی اردبیل

زمان : ۲۶ الی ۳۰ آبان ماه ۱۳۸۷

چهارمین نمایشگاه تخصصی

برق - الكترونيك - كامپيوتر - ماشينهاي اداري - اتوماسيون

اولين نمايشگاه تخصصي

دوربين عكاسي - فيلمبرداري - سيستمهاي صوتي تصويري - ادوات موسيقي

زمان : ۱۰ - ۱۷ آبان ماه ۱۳۸۷

مكان : محل دائمي نمايشگاه بين المللي اردبيل

حسين رضازاده از جمله نامهاي ماندگار در ورزش ما به شمار مي آيد كه هيچگاه خاطرات قهرماني و پهلواني او در عرصه مسابقه هاي جهاني و بازي هاي المپيك از ذهن و ياد علاقمندان و طرفداران ورزش پاك نخواهد شد ، حتي اگر در المپيك پكن غايب بود و ديگر وزنه نزد .

قويترين مرد جهان همچنان در دنياي وزنه برداري حاضر و ناظر خواهد بود . او اين بار در كسوتي ديگر به مدد وزنه برداري آمده است تا تجربيات گرانقدر خود را در اختيار جوانان مستعد و آينده دار قرار دهد .

به دنبال كناره گيري پرافتخارترين ورزشكار تاريخ ايران كه با كسب 2 طلاي پي در پي از بازيهاي المپيك در صدر رده بندي كسب مدال طلا قرار گرفت جاي خالي رضازاده در دنياي وزنه برداري احساس ميشد ، اما روز گذشته بهرام افشارزاده در جلسه اي با حضور اعضاي كميته فني به اين توافق رسيدند كه از تجربيات وي بعنوان سرمربي تيم ملي وزنه برداري بزرگسالان استفاده كنند . در حكم صادره از سوي رئيس فدراسيون وزنه برداري ، حسين رضازاده با اختيارات كامل به عنوان سرمربي ، بزرگسالان و مدير تيمهاي ملي منصوب شده است  .

رضازاده در مورد بازگشت به صحنه و مسئوليت جديد خود اعلام كرد : با اتمام دوران قهرماني ام قصد دارم موقعيتي ديگر و با انگيزه اي فراوان تمام داشته ها و تجربياتم را در اختيار وزنه برداران جوان و آينده قرار دهم . مطمئن باشيد از اين پس اردوهاي تيم ملي وزنه برداري از نظمي مثال زدني برخوردار خواهد بود .

اذان هر چند آگاهي بخش وقت نماز است ولي درس نيكي گفتن و يكي را پرستيدن و به يكي عشق ورزيدن را به انسانها مي آموزد . از نخستين مؤذناني كه صداي دلنشين آن به صورت رسمي از راديو ايران پخش شد شيخ عبدالكريم مؤذن زاده اردبيلي است . كه به اذان ، شكل ايراني بخشيد و آواي ملكوتي او از دلنشين ترين نوع صوتي اذان در جهان اسلام محسوب ميشود .

شيخ عبدالكريم مؤذن زاده اردبيلي در سال 1273 هجري شمسي در محله تازه شهر اردبيل متولد و تا سال 1321 شمسي در اين شهر ساكن بود و در مناره مسجد ميرزاعلي اكبر اردبيل اذان اقامه مي كرد. صداي خوش و گيراي وي در خانواده موروثي بود و پدر و جد پدري او نيز در اردبيل مؤذن بودند . گويند صوت اذان مرحوم شيخ فرج ( پدر شيخ عبدالكريم مؤذن زاده اردبيلي )  را از بام مسجد زينال اردبيل به هنگام صبح ساكنان روستاهاي حاشيه سه فرسنگي شهر نيز بخوبي مي شنيدند .

سليم مؤذن زاده اردبيلي فرزند مرحوم شيخ عبدالكريم كه خود نيز يكي از مداحان و مؤذنان مشهور كشور در زمان حاضر است ، در رابطه با چگونگي پخش اذان با صداي پدرش از راديو ايران مي گويد : پدرم در سال 1321 هجري شمسي به قصد زيارت بارگاه ملكوتي امام هشتم (ع) عازم مشهد مقدس ميشود و شبي را در منزل يكي از دوستان در شهر تهران اطراق مي كند از آنجايي كه هميشه و در همه وقت عشق مؤذني داشت صبح بر پشت بام منزل دوست خود در خيابان عين الدوله صداي ملكوتي اذان را سر ميدهد . امام جماعت وقت مسجد سلطاني (امام تهران ) صداي او را از دور مي شنود و پيش از ظهر سراغ او را از تمام خانه هاي  اين خيابان مي گيرد . به او مي گويند كه شيخي از اردبيل آمده و ميهمان خانه حاج مطلب بلوري است . با درخواست امام جماعت ، ظهر همان روز شيخ عبدالكريم در پشت ميكروفن مسجد امام قرار گرفته و نداي توحيدي اشهد ان لا اله الا الله  را به گوش همگان مي رساند . سليم مؤذن زاده اردبيلي افزود : پدرش پس از بازگشت از زيارت مشهد مقدس در تهران ماندگار شده و مؤذن رسمي مسجد امام ميشود و از اوايل سال 1322 شمسي تا سال 1329 كه دار فاني را وداع گفت ، اذان با صداي وي هر روز ظهر و مغرب از راديو ايران در ميدان ارك تهران پخش مي شد .

وي به خبرنگار ايرنا گفت : همچنين پدرش علاوه بر اذان در ماه رمضان روزانه به مدت دو ساعت در مسجد امام در ميان انبوه مشتاقان مناجات مي خواند كه بنا به درخواست مردم تهران مناجات وي مستقيماً به وسيله بي سيم از راديو تهران  پخش مي شد . پس از فوت شيخ عبدالكريم ، فرزندان وي نيز كه به مانند پدر از صداي دلنشيني برخوردار بودند راه پدر را در پيش گرفته و نداي توحيدي اذان را سر ميدهند . نعيم ، ‌رحيم و سليم از جمله فرزندان مرحوم شيخ عبدالكريم هستند كه صداي اذان آنها مدت هاي مديدي از راديو پخش شده است .

سليم مؤذن زاده اردبيلي مداحي اهل بيت عصمت و طهارت و مؤذني را در خانواده شان موروثي دانسته و معتقد است حنجره وي و ديگر برادران فقط براي استفاده در راه دين و مذهب و ائمه اطهار (ع) وقف است . وي در پايان صداي خود را در مقابل طنين صداي پدرش به مثابه قطره اي در مقابل دريا قلمداد ميكند . از مرحوم شيخ عبدالكريم مؤذن زاده اردبيلي پنج فرزند پسر و يك دختر يادگار مانده بود كه از ميان آنان در حال حاضر فقط سليم مؤذن زاده اردبيلي در قيد حيات بوده و به شغل مداحي اشتغال دارد . مرحوم حاج رحيم مؤذن زاده اردبيلي كه اذان وي اخيراً به عنوان يك اثر معنوي در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است برادر وي بود كه چند سال پيش به رحمت ايزدي پيوست .

سومين نمايشگاه عرضه مستقيم كالا

مكان : نمايشگاه بين المللي اردبيل

زمان : ۱۱ الي ۲۰ شهريور

ساعت بازديد : قبل و بعد از افطار

سومین نمایشگاه سراسری صنایع دستی

ایران ـ اردبيل

زمان : ۲۸ مرداد لغايت ۲ شهريور

ساعت بازديد ۱۶ الي ۲۲

مكان : محل دائمي نمايشگاه بين المللي اردبيل

سومين جشنواره آش نير

زمان : جمعه ۲۵/۵/۱۳۸۷

مكان : اردبيل ـ نير ـ تفرجگاه بولاخلار

معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري استان اردبيل از ثبت 28 اثر تاريخي استان اردبيل در فهرست آثار ملي خبر داد .

بهروز ندايي گفت : اين آثار شامل 26 تپه باستاني در شهرهاي اردبيل ، مشكين شهر و گرمي و دو گورستان در مشكين شهر و گرمي است .

وي افزود اين 28 اثر تحت مراقبت و حمايت سازمان ميراث فرهنگي قرار گرفته هر گونه اقدام و عملياتي كه منجر به تغيير هويت آنها شود ممنوع است .

معاون عمراني استاندار اردبيل گفت : پرواز در فرودگاه پارس آباد مغان منتفي و تا اطلاع ثانوي اين فرودگاه تعطيل است يكي از علل اصلي تعطيلي فرودگاه پارس آباد مغان كمبود مسافر بود و از 64 درصد ظرفيت پرواز زير 50 درصد تكميل ميشد كه براي شركت هواپيمايي توجيهي نداشت . وي افزود بمنظور برقراري مجدد پرواز در اين فرودگاه با مسئولان شهر مذاكره كرديم تا با اطلاع رساني بيشتر ميزان مسافرتها را از طريق هواپيما افزايش دهند .

نيروگاه گازي 630 مگاواتي اردبيل تا پايان شهريور ماه امسال به بهره برداري ميرسد. مديرعامل نيروگاه اردبيل گفت : واحد اول و دوم اين نيروگاه به اتمام رسيده و پيش بيني شده تا پايان شهريور ماه به بهره برداري كامل برسد . عمليات اجرايي نيروگاه گازي در سال 85 همزمان با طراحي و تجهيز كارگاه شروع شده و هم اكنون پيشرفت فيزيكي پروژه به 90 درصد رسيده و واحد اول اين نيروگاه در اسفند ماه 86 وارد مدار شد و برق توليد ميكند و واحد دوم نيز وارد مدار شده و اما واحد سوم آن بزودي وارد مدار خواهد شد . درصورتي كه 4 واحد اين نيروگاه به اتمام برسد ميزان توليد برق به 400 مگاوات خواهد رسيد .

اولين نمايشگاه تخصصي

گل و گياه ، لوازم باغباني و خدمات شهري

مكان : محل دائمي نمايشگاه بين المللي اردبيل

زمان : ۱۴ - ۱۰  مرداد ماه ۱۳۸۷

اولين بازي رايانه اي با موضوع صنايع دستي در اردبيل تهيه و توليد شد . اين نرم افزار همزمان با برگزاري سومين نمايشگاه سراسري صنايع دستي براي عموم بازديد كنندگان بويژه كودكان عرضه خواهد شد . هدف از توليد بازيهاي رايانه اي به اين سبك را كمك به احياء و ترويج و فرهنگ سازي براي استفاده از صنايع دستي توسط خانواده هاي ايراني ميتوان برشمرد . بازي رايانه اي ياد شده توسط مهندس امير نويد احمدي طراحي و ساخته شده است .

روز ملـــي اردبيـــل

معاون فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي ، گردشگري و صنايع دستي استان اردبيل گفت : بر اساس اعلام سازمان ميراث فرهنگي كشور روز 29 تير ماه سالروز تأسيس حكومت صفويه به عنوان روز ملي اردبيل نامگذري شد . يكي از اعضاء شوراي شهر در اين باره گفت : تصويب نامگذاري روز 29 تير ماه بعنوان روز ملي اردبيل هفته گذشته اعلام شد امسال به دليل تأخير در اعلام آن برنامه مفصلي تدارك ديده نشد ، اما در نظر داريم همايشي در بقعه شيخ صفي برگزار كنيم و در سالهاي آتي برنامه هايي از قبيل برپايي نمايشگاهها ، برگزاري مراسم سالروز در داخل و خارج كشور ، بحث پيرامون اشياء و آثار باقيمانده حكومت صفويه و چاپ مقالات متعدد خواهيم داشت. وي تصريح كرد : از امروز راهنمايان موزه اين خبر مهم و با ارزش را به مردم اطلاع مي دهند و انشاالله در سال آتي روز ملي اردبيل در تاريخ ثبت ميشود .

دومین نمایشگاه

صنعت توریسم و خدمات گردشگری

اردبیل

مکان : محل دائمی نمایشگاه بین المللی اردبیل

زمان : ۶-۳  مرداد  ۱۳۸۷

دومین نمایشگاه تخصصی فرش دستباف اردبیل

مکان : محل دائمی نمایشگاه بین المللی اردبیل

زمان : ۲۶ الی ۳۱ تیر ماه ۱۳۸۷

جشنواره کارآفرینان برتر

 و

امـــدادگـــران پــرتــلاش

زمان : دوشنبه ۲۴/۴/۱۳۸۷

ساعت : ۹ صبح

مکان : مجتمع فرهنگی هنری فدک اردبیل

پنجمین نمایشگاه

لوازم خانگی - لوستر و چراغهای تزئینی

اردبیل

زمان : ۲۲ - ۱۸  تیر ماه ۱۳۸۷

مکان : محل دائمی نمایشگاه بین المللی اردبیل

معاون عمرانی استاندار اردبیل گفت : تکمیل راه آهن اردبیل - میانه به سه هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد . به گزارش ایرنا ، ناصر هاشم پور افزود : اين پروژه از شش بخش تشكيل شده كه ۸۰ درصد قطعه اول آن تكميل شده و بخشهاي پنج و شش نيز به سرعت در حال انجام است . وي گفت : بخش چهار اين پروژه را موسسه نينوا به عهده گرفته و در حال احداث است ، ولي قطعه هاي دوم و سوم به مناقصه نرفته است .

 وي افزود : راه آهن اردبيل - ميانه جزو طرح هاي اولويت دار وزارت راه و ترابري در سال جاري نيست و نمايندگان استان بايد در اين زمينه تلاش كنند . وي با اشاره به قول ۳۰۰ ميليارد ريالي وزير راه در سال جاري براي اين پروژه گفت : مسوولان استان پيگير تخصيص و جذب اين اعتبار هستند . وي افزود : در سال جاري تا كنون ۱۰ ميليارد ريال به پروژه راه آهن اردبيل تخصيص يافته و در صورت اختصاص ۳۰۰ ميليارد ريال در سال جاري اين پروژه تا پنج سال آينده نيز تمام نخواهد شد . وي گفت : تلاش ميشود تا پايان امسال راه اردبيل - سرچم به پايان برسد .

همزمان با ايام ولادت باسعادت حضرت فاطمه زهرا (س) و آغاز هفته زن ، نخستين تاكسي ويژه بانوان در اردبيل آغاز به كار كرد . اين تاكسي تلفني به صورت ويژه به بانوان خدمات رساني خواهد كرد و با راه اندازي آن شاهد افزايش امنيت اجتماعي براي بانوان و اشتغال اين قشر خواهيم بود .

اين تاكسي تلفني با 5 دستگاه خودرو فعال خواهد بود و در آينده به 50 دستگاه افزايش مي يابد .

مدير امور كتابخانه هاي عمومي استان اردبيل از راه اندازي نخستين كتابخانه اينترنتي ايران در اردبيل خبر داد . ايجاد كتابخانه اينترنتي در استان در سه مرحله خواهد بود و مرحله نخست آن بصورت آزمايشي و با قرار گرفتن منابع كتابخانه هاي شيخ صفي الدين اردبيلي و بخش هير شهرستان اردبيل اجرايي شده است . در مرحله دوم اين طرح ، منابع تمامي كتابخانه هاي استان از طريق اينترنت قابل دسترسي خواهد بود و در مرحله سوم به جز مشاهده منابع ، ثبت نام ، رزرو و امانت كتاب بصورت اينترنتي و بدون مراجعه به كتابخانه و از طريق ارسال پستي به در منازل خواهد بود .

اجراي اين طرح در راستاي خدمت رساني بيشتر ، سريعتر و آسانتر علاقمندان به فرهنگ مطالعه ، كتاب و كتابخواني اجرا مي شود . هم اكنون كتابخانه هاي عمومي استان اردبيل داراي شبكه داخلي بوده و به مرور نسبت به استاندارد كردن و توسعه شبكه آنها اقدام خواهد شد .

كوهپيمايي بزرگ روز زن

با شركت بيش از 300 نفر از بانوان استان اردبيل

زمان : روز جمعه  مورخه  7/4/1387

مكان : مسير سردابه به سرعين

مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان اردبيل گفت: نمايشگاه سراسري كتاب هشتم تا چهاردهم تيرماه امسال در اردبيل برگزار مي‌شود

به گزارش خبرنگار ايرنا،اصغر تقي‌زاده شكيبا روزچهارشنبه در نشست هماهنگي نمايشگاه سراسري كتاب در اردبيل افزود: دراين نمايشگاه كه در نمايشگاههاي بين‌المللي اردبيل برپا مي‌شود، ‪ ۳۰۰ناشر تازه‌ترين كتابهاي منتشره خود رادر زمينه‌هاي علمي ، ديني ، قرآني ، تاريخ ، جغرافيا ، كتب دانشگاهي ، پزشكي ، مهندسي ، كشاورزي ،ادبيات ، علوم اجتماعي و روانشناسي عرضه خواهند كرد.

وي همچنين گفت: عرضه و فروش انواع سي‌دي و نوارهاي آموزشي، كتب الكترونيكي، لوازم كمك آموزشي و سرگرمي براي علاقه‌مندان در اين نمايشگاه پيش بيني شده است.

بگفته وي اجراي برنامه‌هاي ويژه فرهنگي، برپايي ايستگاه نقاشي كودكان و نوجوانان و برگزاري نشست‌هاي نقد و بررسي آثار با شركت هنرمندان و منتقدان برجسته از ديگر برنامه‌هاي جبني اين نمايشگاه خواهد بود.

شكيبااضافه كرد، براي ارايه تسهيلات بيشتر به بازديدكنندگان بن خريد كتاب درمحل نمايشگاه با ‪ ۲۰تا‪ ۳۰درصد تخفيف توسط بانك عامل عرضه خواهد شد.

مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامي اردبيل همچنين با اشاره به اين كه كتاب و كتابخواني يكي از شاخصه‌هاي دانايي محوري است از برپايي اين نمايشگاه به عنوان يكي از وقايع مهم فرهنگي استان ياد كرد.

وي اضافه كرد، ميزان استقبال مردم از نمايشگاه كتاب در سالهاي گذشته نشان داد كه مردم استان از حيث علاقه‌مندي به كتاب و كتابخوابي در وضعيت مطلوبي قرار دارند.

آيت الله مقدس اردبيلي :

متوفي سال 993 هجري قمري ماه صفر در نجف اشرف واقع شده كه قبر شريفش در ايوان طلاي حضرت علي (ع) معروف است . ايشان از فقهاي نامدار شيعه و يكي از مفاخر ارزشمند اماميه در قرن دهم هجري ميباشد. پس از شهادت شهيد ثاني (ره) مقدس اردبيلي بود كه مرجعيت و زعامت تامه شيعه را به عهده گرفت . مقدس اردبيلي از خود آثار و تأليفات گرانبهائي به يادگار گذاشته است كه از مهمترين آنها عبارتند از : زبدة البيان في براهين آيات الاحكام ـ اثبات الواجب استيناس المعنويه ـ حاشيه شرح تجريد قوشچي ـ حاشيه شرح مختصر الاصول عضدي ـ الخراجيه ـ مجمع الفائده و البراهين في شرح ارشاد الاذهان ـ حديقة الشيعه و چندين مورد ديگر ...

آيت الله عبدالكريم موسوي اردبيلي :

در تاريخ 1304 در شهر اردبيل متولد شد . تحصيلات خود را از شش سالگي با ورود به مكتب آغاز كرد . در تاريخ 1319 به قصد ادامه تحصيل در دروس حوزوي وارد مدرسه علوم ديني اردبيل شدند . در سال 1322 به قصد تكميل تحصيلات حوزوي به قم مهاجرت كردند . در سال 1324 از قم به نجف اشرف رفتند و پس از فراگيري دروس حوزوي در سال 1327 به قم بازگشتند . از فهرست تأليفات ايشان ميتوان به موارد زير اشاره كرد : فقه القضاء ـ فقه الحدود و التعزيرات ـ فقه الديات ـ فقه القصاص ـ فقه الشركه و التأمين ـ فقه المضاربه ـ فقه الشهادت ـ رساله عمليه ـ مناسك حج ـ نهج الرشاد ـ استفتائات ـ جمال ابهي ـ اخلاق ـ دوره كامل اصول فقه . همچنين ايشان مدتي رئيس ديوان عالي كشور بودند و نيز داراي درجه اجتهاد و رساله ايشان در دسترس قرار دارد .

آيت الله مشگيني :

آيت الله علي اكبر فيض معروف به مشگيني در سال 1300 شمسي در روستايي از توابع مشگين و در ميان خانواده اي متدين و اهل علم چشم به جهان گشود و در طول 86 سال زندگي پربار ، منشأ بركات و خدمات شاياني به انقلاب و نظام مقدس و حوزه هاي علميه بود . آيت الله مشگيني هنگامي كه همراه با پدر در نجف اشرف مقيم بود ، به مكتب رفت و سپس همراه پدر به وطن بازگشت و مقداري از مقدمات علوم ديني را نزد او فرا گرفت . با رحلت پدر ، براي فراگيري علوم ديني به اردبيل سفر كرد و سپس به مشهد رفته به تكميل تحصيلات پرداخت . از اساتيد ايشان ميتوان به آيت الله العظمي بروجردي ، آيت الله العظمي محقق داماد و امام خميني اشاره نمود . آيت الله مشگيني همچنين كتابهاي فراواني در زمينه هاي گوناگون علوم اسلامي تأليف و منتشر ساخته است ( حدود 28 جلد ) بعد از پيروزي انقلاب ايشان در مسئوليتهاي گوناگوني انجام وظيفه نمودند كه برخي از آنها بشرح ذيل است :

عضويت در خبرگان تدوين قانون اساسي ـ رياست مجلس خبرگان رهبري در سه دوره ـ امامت جمعه قم به حكم امام و رهبر انقلاب ـ عضويت در جامعه مدرسين حوزه علميه قم ـ رياست شوراي بازنگري قانون اساسي .

حجت الاسلام عبدالرحيم جعفري :

در سال 1300 هجري شمسي در يكي از روستاهاي شهرستان گرمي متولد شد ، از شش سالگي به فراگيري ادبيات عرب ، منطق ، معالم الاصول ، شرح لمعه در حوزه علميه اردبيل پرداختند . در سال 1322 براي ادامه تحصيلات ديني عازم قم شدند و به مدت 10 سال از محضر اساتيدي چون : امام خميني ، آيت الله بروجردي ، آيت الله مرعضي نجفي ، علامه طباطبايي و آيت الله سيد صدرالدين صدر بهره بردند .سپس به زادگاه خويش برگشته و در حوزه علميه اردبيل به تدريس مشغول شدند .

حجت الاسلام مروج :

در 27 شهريور سال 1309 در اردبيل چشم به جهان گشود ، ايشان پس از تحصيلات علوم ديني و ادامه تحصيل در قم و مشهد ، درس خارج را در محضر اساتيدي چون امام خميني به اتمام رسانيده و يكي از شاگردان برجسته ايشان به حساب مي آمد . مرحوم مروج نماينده فقيد ولي فقيه در استان اردبيل بودند . تاريخ فوت ايشان 27 فروردين سال 1380 ميباشد .

رحيم مؤذن زاده  :

مرحوم رحيم مؤذن زاده اردبيلي در سال 1303 در اردبيل به دنيا آمد . پدرش شيخ عبدالكريم بسيار خوش صدا ، خوش خلق و آشنا به رديفهاي موسيقي بود . شيخ عبدالكريم در سال 1326 از راديو اذان گفت و بعد از آن ، پسرش رحيم نيز با او همراه شد . اذان ماندگان رحيم مؤذن زاده در دستگاه بيات ترك گوشه روح الارواح اجرا شده است .

دكتر جابر عناصري :

استاد سختكوش و دانشور دكتر جابر عناصري در سال 1324 شمسي در محله معمار اردبيل به دنيا آمد . پدرش زنده ياد استاد كربلايي علي عناصري از شيفتگان بي مثال آقا ابا عبدالله الحسين (ع) و استاد مسلم شبيه خواني بود . دكتر جابر عناصري تحصيلات مقدماتي را در شهر اردبيل و تحصيلات متوسطه را در دارالفنون تهران با كسب مقام اول در رشته ادبي در ميان تمامي دانش آموزان ايران به انجام رساند و سپس وارد دانشگاه تهران شد و تا سطح دكتري فلسفه و علوم تربيتي در ايران و كسب تخصص در انگلستان ( دانشگاه لندن ) به تحصيل ادامه داد . او همواره خود را فرزند سلطان ساوالان و سرسپار خاك ديار مادري اش اردبيل ميداند . 41 سال است در دانشگاههاي تهران بعنوان استاد ممتاز به تدريس و تحقيق اشتغال دارد و بيش از چهل كتاب نفيس در زمينه فرهنگ ايران به رشته تحرير در آورده و صدها و صدها دانشجو تربيت كرده است . ايشان از طرف مراكز فرهنگي بخاطر فعاليتهاي كم نظيرش در عرصه هنر مقدس تعزيه و شبيه خواني لوح ويژه پدر تعزيه دانشگاهي ايران را دريافت نمود . صفت بارز اين استاد تواضع و متانت او و وقار او در محيط زندگي و مراكز تعليم و تعلم است .

پروفسور رسول خدابخش  :

رسول خدابخش در سال 1325 در شهر اردبيل به دنيا آمد . تحصيلات متوسطه را در اردبيل گذرانده و مدرك كارشناسي خود را در رشته فيزيك از دانشگاه تربيت معلم تهران در سال 1353 دريافت نمود . در سال 1356 موفق به دريافت مدرك كارشناسي ارشد در رشته فيزيك و تكنولوژي نيروگاههاي هسته اي از دانشگاه بيرمنگام انگلستان گرديد . مدرك دكتري خود را در سال 1359 در رشته فيزيك نوترون از همان دانشگاه اخذ نمود . در سال 1370 نيز موفق به دريافت مدرك مطالعاتي فيزيك از دانشگاه نيوساس ولز استراليا گرديد . نمونه اي از سوابق مديريتي و اجرايي نامبرده عبارتند از : هيئت مميزه و مسئول كميته تخصصي علوم پايه دانشگاه اروميه ـ عضو و مسئول كميته تخصصي گروه فيزيك دانشگاه آزاد اسلامي ـ رئيس دانشگاه آزاد اسلامي واحد اروميه ـ عضو اعضاء هيئت موسس انجمن هسته اي كشور ـ عضو انجمن فيزيك ايران ـ عضو شوراي فرهنگ عمومي استان آذربايجان غربي ـ عضو هيئت مميزه دانشگاه امام حسين ـ عضو هيئت مميزه سازمان انرژي اتمي ايران ـ عضو هيئت تحريريه علوم و فنون هسته اي سازمان انرژي اتمي ايران ـ عضو هيئت امناي سازمان انرژي اتمي كشور ـ رئيس منطقه 2 دانشگاه آزاد اسلامي شمالغرب كشور .

استاد بابا صفري :

مرحوم استاد بابا صفري در سال 1299 شمسي در اردبيل به دنيا آمد . در روزهايي كه تب و تاب انقلاب مشروطه فرونشسته بود ، استاد الفبا و ( عم جزو ) را نزد ( ربابه آخوند باجي ) فرا گرفت . سپس نوبت مكتب سيد محترمي بنام ( آقا ميرمحمود خراساني ) در محله پيرعبدالملك بود .  مكتبخانه ( حاج ميرزا محسن خوشنويس ) و سپس مدرسه تدين در كوچه حسن آباد محلهاي بعدي كسب علم استاد بودند .  دانشسراي مقدماتي استاد صفري را براي شروع اولين كار تعليم و تربيتي ايشان در دبيرستان دخترانه پوراندخت آماده كرد .  محل خدمت بعدي استاد دبستان سعدي و ثريا ميباشد . بعد از آن استاد در دانشكده حقوق دانشگاه تهران در رشته روانشناسي علوم تربيتي مشغول به تحصيل ميشوند . از مهر ماه سال 1328 وي را در معاونت اداره فرهنگ اردبيل ميبينيم . در سال 1332 با همت مردم آن روز اردبيل ، استاد به رياست شهرداري شهر انتخاب ميشود كه نتايج فعاليتهاي چشمگير ايشان در اذهان باقي مانده است . استاد صفري فوق ليسانس خود را در رشته مديريت در شعبه دانشگاه كاليفرنياي آمريكا در تهران با موفقيت سپري ميكنند . در سال 1338 براي يك مأموريت فرهنگي عازم ايتاليا ميشوند . آخرين پست دولتي ايشان تا سال 1357 معاونت اداره اوقاف بود . از جمله تأليفات استا ميتوان به دوره چهار جلدي ( اردبيل در گذرگاه تاريخ ) اشاره كرد كه متأسفانه جلد چهارم آن اجازه چاپ نگرفته است . سرانجام در 14 ژوئيه سال 2003 در استكهلم سوئد ستاره عمرش خاموش شد .

استاد حسن احمدي :

استاد حسن احمدي گيوي در سال 1306 در شهرستان كوثر ( گيوي ) كه در 75 كيلومتري اردبيل قرار دارد چشم به جهان گشود . پس از طي مدارج مختلف علمي در سال 1366 با رتبه استاد ممتاز زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه تهران بازنشسته شد . وي داراي بيش از پنجاه جلد تأليفات از جمله چندين جلد لغت نامه و دستور نگارش زبان و ادبيات فارسي ميباشد . لغت نامه دهخدا در چندين نوبت با تصحيح اين استاد چاپ و منتشر شده است .

دكتر رحمان دادمان :

در سال 1335 در شهر اردبيل به دنيا آمد . تحصيلات ابتدايي را در اردبيل و تحصيلات متوسطه را در رشته رياضي در دبيرستان هدف تهران به انجام رساند . در سال 1353 در رشته مهندسي راه و ساختمان وارد دانشگاه تهران شد . پيش از انقلاب از فعالان جنبش اسلامي در انجمنهاي اسلامي دانشگاه تهران بود . پس از پيروزي انقلاب به همراه دانشجويان ديگر در تسخير سفارت آمريكا نقش فعالي ايفا نمود . در سال 1360 در انتخابات ميان دوره اي دوره اول مجلس شوراي اسلامي در شهر تبريز شركت كرده و با كسل 93 درصد آراي مردم به عنوان اولين نماينده مردم تبريز انتخاب و راهي مجلس مي شود . در زمان جنگ در سمت مسئول ستاد عملياتي سپاه پاسداران ، جانشيني معاونت كل لجستيك و تداركات سپاه و قائم مقام و عضو هيئت امناي جهاد سازندگي و معاون آموزش جهاد به فعاليت پرداخت. با الحاق شيلات و جهاد به عنوان اولين مديرعامل شيلات منصوب گرديد و تا سال 1368 در آنجا ماند . سپس در آزمون اعزام به خارج براي اخذ مدرك دكتري پذيرفته شد و بعنوان دانشجوي بورسيه وزارت علوم عازم شهر منچستر انگلستان شد . پس از پنج سال با مدرك دكتري به ايران بازگشت و تا سال 1376 به تدريس مشغول شد . در دوران آقاي خاتمي به عنوان معاون وزير راه و ترابري و مديرعامل راه آهن انتخاب شد و در سال 1379 به عنوان وزير راه و ترابري انتخاب گرديد . در سال 1380 نيز در سانحه هوايي در استان گلستان به شهادت رسيدند .

علي دايي :

علي دايي متولد اول فروردين سال 1348 در شهر اردبيل و بازيكن ايراني و از مشهورترين بازيكنان تاريخ تيم ملي فوتبال ايران است و تا پايان جام جهاني 2006 بازيكن اصلي و كاپيتان تيم ملي ايران بود . دايي 109 گل ملي در كارنامه خود دارد و با فاصله زيادي ، بهترين گلزن بازيهاي ملي در تاريخ فوتبال جهان است . دايي سابقه بازي در تيمهاي آلماني همچون بايرن مونيخ را دارد و به همراه اين تيم به نايب قهرماني جام باشگاههاي اروپا دست يافته است . دايي فوتبال را از باشگاههاي كوچك شهر اردبيل همچون استقلال اردبيل ، شهرداري اردبيل آغاز كرد و دوره خدمت وظيفه را در تيم پاس گذراند . سپس به تيم بانك تجارت پيوست و از آنجا به تيم ملي دعوت شد . بعدها به تيم پرسپوليس تهران و السد قطر پيوست و سرانجام راهي اروپا شد و به تيم آرمينيا بيله فيلد آلمان پيوست . مقصد بعدي او بايرن مونيخ آلمان بود . سپس بههرتابرلين پيوست . علي دايي همچنين توانست تيم سايپا را قهرمان ششمين ليگ برتر كشور سازد . علي دايي در زمينه تحصيلي نيز همچون فرد موفقي بوده و ليسانس خود را در رشته متالوژي از دانشگاه صنعتي شريف دريافت نموده است و علاوه بر آن در تجارت نيز موفق بوده است . وي گرداننده چندين شركت بزرگ و رستورانهاي متعدد است . علي دايي همراه با مادلين آلبرايت  و  ديويد بكام  با سازمان  يونيسف همكاري داشته اند . نامبرده داراي تابعيت دوگانه ايراني و آمريكايي است . اخيراً نير بعنوان سرمربي تيم ملي ايران انجام وظيفه مينمايد .

حسين رضا زاده :

حسين رضا زاده متولد سال 1357 در شهر اردبيل ميباشد . او از 15 سالگي به ورزش وزنه برداري روي آورده و از افتخارات و مقامهاي ايشان ميتوان به موارد زير اشاره نمود :

اولين ورزشكار دارنده 2  مدال طلاي المپيك

بهترين وزنه بردار جهان منتخب فدراسيون وزنه برداري جهان

دو مدال قهرماني جوانان آسيا

چهار مدال طلاي بزرگسالان جهان

چهار مدال طلاي جهاني

ركورد دار يك ضرب و دو ضرب جهان

سه بار ورزشكار سال ايران

قويترين مرد جهان از سال 1379

بيضاء اردبيلي :

در سال 1226 شمسي در محله سليمانشاه ، كوچه اسماعيل بيگ قدم به عرصه حيات نهاد . خانه وي تا اين اواخر پابرجا  و به ( بيضاء حيه طي ) معروف بوده است . با مروري كوتاه بر مجموعه آثاري كه از وي به دست آمده ميتوان ادعا كرد كه بيضاء در نفسير قرآن شريف ، نهج البلاغه و آثار گرانپايه متقدمين از قبيل : سنائي ، عطار ، خاقاني ، سعدي ، حافظ ، مولوي ، فضولي و ساير قلمداران عرصه شعر و ادب و عرفان مطالعات عميقي داشته ، در كنار اين ذخاير و گنجينه هاي قنا ناپذير علوم بيان و كلام ، عروض و بديع و قافيه ، فلسفه و منطق و النهايه آنچه را كه در پرورش روح بلند يك شاعر عارف ضرورت دارد به خوبي فرا گرفته است . ميگويند مرحوم بيضاء به دليل احاطه به علوم اسلامي و مسائل فقهي ، گاهي اوقات وكالت اشخاص را قبول و در دعاوي مطروحه در محاكم از حقوق موكلين خود دفاع ميكرده است .

ديوان شعر استاد با نام ( كلام بيضاي اردبيلي ) در 510  صفحه از سوي تني چند از علاقمندانش گرد آوري و با همت هيأت اردبيل شناسي و صندوق قرض الحسنه مهديه با يك پيشگفتار و سه مقدمه در خرداد سال 74 چاپ و منتشر گرديد . استاد بيضاي فقيد در سال 1301 شمسي در زادگان خود در سن 75 سالگي دعوت حق را لبيك گفت ، جسمش در شهيدگاه بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي ( آرامگاه شهداي جنگ چالدران ) به خاك سپرده شد و روحش به ملكوت اعلي پيوست .

رحيم منزوي :

رحيم منزوي اردبيلي در محله سيد آباد اردبيل در سال 1316 ديده به جهان گشود . وي يكي از شاعران نام آور عاشورايي است كه از دوران كودكي در پرتو شركت در مجالس سوگواري سالار شهيدان كربلا ، به شبيه خواني و تعزيه گرداني ميپرداخت . اولين شعر را در سن 9 سالگي سرود و مرگ مادرش در همان ايام ذوق شاعرانه او را تثبيت كرد . فضاي عاشورايي شهر در سال 1326 به بعد او را به نوحه سرايي سوق داد . در پايان تحصيل وارد ارتش گرديد. در مراغه ار محضر آيت الله سيد جواد مجتهد كسب فيض كرد و دروس اسلامي را فرا گرفت .

بعد از هفت سال از ارتش استعفا كرد و مدتي بعد به رانندگي پرداخت . استاد با اينكه بر اخبار و احاديث و روايات مذهبي احاطه داشت ليكن سروده هايش را از تفضلات الهي مي دانست . از جمله آثار استاد عبارتند از : نهضت حسيني ـ آمال منزوي ـ آثار منزوي ـ ايثار منزوي ـ صد سينه زن ـ صد قافيه ـ صد منظره ـ صد زمزمه ـ صد مرثيه ـ آلام منزوي .

استاد در مرداد ماه سال 1371 دار فاني را در اثر عارضه قلبي در تهران وداع گفتند .

تاج الشعرا يحيوي :

حاج عباسقلي يحيــوي اردبيلي ، حماسه سراي نامدار آذربايجان در تاريخ 1280 شمسي قدم به عرصه حيات گذاشت . وي يكي از بزرگترين شاعران عاشورايي معاصر است كه علاوه بر داشتن سبك خاص به لحاظ نوآوري و ايجاد تحول بنيادين در سوگنامه پردازي و مرثيه سرايي از سخنوران اهل بيت عليهم السلام در مناطق ترك نشين از شيوه سخن آرايي وي پيروي ميكنند. تحصيلات آغازين وي در مكتبخانه هاي قديمي گذشت و از محضر ميرزا عزيز مرحوم فيضها برد و از درويش حاج آقا ، نقال معروف ، شيوه هاي قهرماني و ميدان داري را فرا گرفت تا بعدها براي ترسيم صحنه هاي پيكار دشت نينوا از آموخته ها بهره جويد .

در سن 13 سالگي چشمه شعر در جانش جوشيدن گرفت و با تخلص ( احقر ) سرودن آغازيد . در جواني ، تخلص مزبور را به نام خانوادگي تغيير داد و قلم را بي آنكه در مدح صاحبان زور و زر به جولان در آورد ، تا واپسين دم حيات در ميدان عشق سالار شهيدان به تكاپو واداشت . حاصل 78 سال عمر و 65 سال سابقه سخن پردازي وي 8 جلد كتاب است كه حاوي صدها قطعه اشعار فارسي و تركي آذري و شامل انواع قالب شعري است . اين آثار عبارتند از :

بساط كربلا ـ اسرار عاشورا ـ پرچم عزا ـ آخرين آثار يحيوي ـ يادگار يحيوي ـ بهارستان يحيوي ـ نگارستان يحيوي ـ غزليات و طنز و ...   .  يحيوي در سال 1358 دعوت حق را لبيك گفت و در بهشت فاطمه اردبيل به خاك سپرده شد .

انور اردبيلي  :

حاج قدير جليل زادگان فرزند حاج يوسف متولد سال 1310 يكي از شاعران خوش قريحه عاشورايي است كه در دوره تحصيل از شاگردان ممتاز بوده با داشتن استعداد درخشان ، به تشويق پدر خويش به شغل آزاد روي آورد ولي از مطالعه در زمينه مسائل مذهبي ، اخلاقي و متون كلاسيك ادبيات فارسي و آذري غفلت نورزيد . از 15 سالگي به شعر و شاعري دل بست و در ميان شيوه هاي مختلف سخنوري ، مرثيه سرايي و سوگچامه پردازي را برگزيد و در اين مسير از مكتب شعري پيشكسوتان بزرگ بويژه حاج يحيوي بهره ها برد و اين امر در افزايش ملاحت بيان و بلاغت كلام و فصاحت پيامهاي شاعرانه اش تاثير گذاشت . انور اردبيلي در زمان حيات خود 10 جلد كتاب حاوي اشعار فارسي و تركي آذري به اسامي زير به چاپ رساند :

جلوه عاشورا ـ انقلاب كربلا ـ مردان جاويد يا چهارده معصوم ـ يادگار انور ـ پيام عزا ـ قيام زينب ـ حماسه شهدا ـ افق شهادت ـ فرياد خون ـ سيماي عاشورا .

ضمناً مجلدات 11 و 12 آثار نامبرده به نامهاي صداي عاشورا و آخرين يادگار توسط بازماندگان آن فقيد سعيد چاپ و منتشر شده است . استاد انور اردبيلي در روز ششم ارديبهشت سال 1371 دچار سكته مغزي گرديد و سرانجام در اول خرداد همان سال دار فاني را وداع گفت .

بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي

محل كنوني بقعه شيخ صفي الدين حدود هفتصد سال پيش باغ بزرگي بنام اسفريس بوده است كه شيخ صفي الدين اردبيلي در بخشي از آن باغ بزرگ به ارشاد و تدريس مريدان خود مي پرداخت .

در دوره حكومت شاه اسماعيل صفوي تمام انرژي او مصروف ساماندهي اوضاع كشور بود و فرصت كافي به امر ساماندهي مقابر اجدادش براي او فراهم نشد و فقط اقدام به ساخت بخشي بنام دارالحديث در بقعه كرد .

در دوره شاه طهماسب اول با ساخت بخشي بنام قنديل خانه مجموعه قبور موجودر در بقعه را با سالني بهم متصل كرد و نظم بخشيد .

در دوره صفوي با عنايت ويژه شاهان ، اين مجموعه در نهايت دقت تكميل و در مساحتي بالغ بر بيست و يك هزار متر مربع تزئين شد .

با سقوط سلسله صفويه چنان مورد بي مهري و عناد واقع ميشود كه هم اينك كل مساحت عرصه و اعياني اين مجموعه كمتر از هفت هزار مترمربع است و از اشياء و لوازم نفيس آن جز نامي غرورآور و يادي تلخ براي نسل امروز باقي نمانده است .

اين مجموعه هم اينك كانديد ثبت در فهرست ميراث جهاني است و قبر شخصيتهاي معتبري از تاريخ اين سرزمين را محفوظ داشته و بخش بزرگي از تاريخ اين مملكت و شايد جهان اسلام بدون اين مجموعه قابل تحقيق و تعريف نيست .

بقعه شيخ جبرائيل كلخوران

بقعه شيخ جبرائيل كلخوران پدر شيخ صفي الدين اسحق اردبيلي ، جد سلاطين صفوي ميباشد كه در روستاي كلخوران در سه كيلومتري اردبيل قرار دارد كه مقبره شيخ امين الدين جبرائيل به صورت يك هشت ضلعي در وسط باغ قرار گرفته است .

قسمتي از بنا در پاكار از سنگهاي منتظم اجرا شده كه بر روي آنها ديوارهاي جانبي بقعه از آجر ساخته شده است .

در نماي بيروني بقعه از تزئينات كاشي بصورت تلفيقي استفاده شده است . گنبد تخريب شده آن در چند دهه اخير بازسازي شده است .

داخل بقعه با نقاشي برجسته روي گچ و كتيبه هايي با خط عباسي مزين گشته است .

بقعه شيخ حيدر مشكين شهر

در محوطه اي موسوم به امامزاده در مشكين شهر برج بلندي واقع شده است كه تقريباً از تمام نقاط شهر و همچنين وروديهاي اصلي شهر بخشهايي از آن ديده ميشود كه بنام مقبره شيخ حيدر در فهرست آثار ملي ثبت گرديده است .

تاريخ ساخت اين بنا به دوره ايلخاني باز ميگردد . برج مقبره شيخ حيدر ميل بلندي به ارتفاع هيجده متر و به قطر تقريبي ده متر به صورت استوانه اي كه در چهارچوب آب چهار درگاه با تزئينات معقلي تعبيه شده است .

داخل مقبره از دو طبقه تحتاني و فوقاني تشكيل شده است و درب ورودي سردابه در شمال برج قرار دارد كه بوسيله يك راه پله بلند به راه باريك منتهي به سردابه راه يافته است .

طاق اين قسمت بر روي ستون آجري در وسط و ديواره هاي جانبي قرار دارد . مدفن شيخ حيدر در منتهي اليه اين سرداب قرار گرفته است .

مقبره شيخ بدر الدين

اين مقبره متعلق به پير بدر نميني ، معروف به شيخ بدرالدين يكي از مريدان پير قطب الدين ميانجي در شهرستان نمين واقع شده است . درب ورودي اين مقبره به يك اطاق كوچك باز ميشود . براي ورود به صحن آرامگاه از يك درب ديگر بايد عبور كرد .

در اطاق اول سنگ مرمر بسيار زيبايي كه داراي نوشته و نقش و نگار هنرمندانه اي ميباشد وجود دارد .

پلهاي تاريخي

پل ابراهيم آباد : اين پل در ابتداي كوچه ابراهيم آباد ، بر روي رودخانه بالخلو ساخته شده است و متعلق به دوره صفويه است .

پل هفت چشمه ( يدي گوز ) : اين پل در داخل شهر اردبيل و بر روي رودخانه بالخلو ساخته شده ، پل داراي هفت چشمه است و از اين جهت يدي گوز ناميده ميشود .

پل سيد آباد : در ابتداي كوچه سيد آباد بر روي رودخانه بالخلو ساخته شده و داراي پنج دهنه با طاق ضربي و آجري است .

 پل يعقوبيه : اين پل نيز متعلق به دوره صفويه است و بر روي رودخانه بالخلو ساخته شده است . اين پل نيز داراي پنج دهنه با طاقهاي ضربي و آجري و پي سنگي است .

پل پرديس : اين پل در شهرستان خلخال قرار دارد و ساختمان آنرا به دوره ساساني نسبت ميدهند .

پل سرخ ساميان : اين پل بر روي رودخانه قره سو در نزديك روستاي ساميان ساخته شده پل ساميان در پانزده كيلومتري شمال اردبيل قرار دارد .

پل نير : اين پل در داخل شهر نير بر روي رودخانه در دوره صفوي ساخته شده .

جمعه مسجد

جمعه مسجد اردبيل در شمال شرقي شهر بر روي تپه باستاني قرار دارد . بازمانده مسجد عظيم ، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته و تا اوايل صفوي معمور و آباد بوده است .

كاوشهاي باستان شناسي ردپاي مسجد را در قرون اوليه اسلامي بوضوح تشخيص داده است . مسجد دوره سلجوقي و ايلخاني بسيار گسترده تر و وسيعتر از بناي مكعبي فعلي بوده و بناي سرپاي موجود صرفاً گنبد خانه و ايوان مسجد بزرگ را تشكيل مي داده است.

اين مسجد گنبد آجري بزرگي داشته است كه دو پوش ساخته شده و حوادث ايام هر دو پوشش گنبد اين مسجد را فرو ريخته و تنها دو قسمت قوسي شكل ناقص از گنبد خارجي و قسمت محدودي از گچبري گنبد داخلي در چهار گوشه فوقاني ديواره هاي شبستان اصلي براي نمايش عظمت تاريخي آن باقي مانده است .

مأذنه مسجد اثر ديگري است كه بصورت گلدسته استوانه اي شكل در ضلع غربي شبستان اصلي مسجد و به فاصله تقريبي پانزده متري قرار دارد .

مسجد ميرزا علي اكبر

اين مسجد در مركز شهر اردبيل و نزديك بازار قرار گرفته است . سقف مسجد بر روي سي ستون بنا گرديده است و از خارج داراي مناره اي بزرگ و باشكوه ميباشد . اين مسجد تاريخي محلي براي تحصيل طلاب علوم ديني نيز بشمار ميرود .

مجموعه بازار اردبيل

بازار اردبيل يادگاري از دوره قاجار ميباشد كه بر روي بازار دوره صفوي و ماقبل ساخته شده و در سال هزار و سيصد و شصت و چهار در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است .

در قرن دهم هجري در زمان حكومت شاه طهماسب اول بازارهاي اردبيل از رونق بسيار زيادي برخوردار بوده اند كه از اين قبيل ميتوان به موارد زير اشاره كرد :

بازار بقالان ـ كرباس فروشان ـ قصابان ـ  خراطان ـ سراجان ـ قيصريه

در شرايط موجود راسته هاي مجموعه بازار اردبيل عبارتند از :

راسته اصلـي بازار ـ راسته پيرعبدالملك ـ راسته قيصريه ـ كفاشان ـ علافان ـ زرگران ـ سراجان ـ پارچه فروشان ـ مسگران ـ چاقوسازان ـ آهنگران و سراي آنها ، پوشش سقف راسته ها با طاقهاي جناقي و گنبد چهارطاقي و ساده ميباشد .

 خانه هاي تاريخي

خانه رضازاده : اين خانه تاريخي كه متعلق به رضازاده يكي از متشخصين اردبيل بوده است  هم اكنون محل اداره كل ميـراث فرهنگي استان اردبيل ميباشد . علاوه بر اين خانه ، خانه هاي تاريخي متعددي در استان وجود دارد كه مهمترين آنها عبارتند از :

خانه سيد هاشم ابراهيمي واقع در كوچه شهيدگاه

خانه وكيل الرعايا واقع در محله طوي

خانه حاج يوسف آقا صادقي واقع در كوجه راسته امام

خانه حاج ميرزا ابراهيم صادقي واقع در محله اوچدكان

خانه مرحوم حسينقلي صادقي در كوچه رحمانيه

خانه مناف زاده در كوچه معصوم شاه

خانه مرحوم حريريان در كوچه پير شمس الدين

خانه مرحوم ميرفتاحي در محله تازه ميدان

خانه آصف در كوچه معمار

عمارت صارم السلطنه واقع در ميدان ارتش شهر نمين

حمامهاي تاريخي

گرمابه اوچدكان

گرمابه پير

گرمابه پيرزرگر

گرمابه حاج شيخ

گرمابه حاج محسن

گرمابه صفوي

گرمابه ميرزا حبيب

گرمابه ابراهيم آباد

گرمابه منصوريه

گرمابه سولا

گرمابه يعقوبيه

قلعـه ها و دژهـا

از مهمترين قلعه هاي استان اردبيل ميتوان به موارد زير اشاره نمود :

نارين قلعه كه درون شهر اردبيل بوده و امكانات كاملي را دارا بوده كه متأسفانه امروزه آثار ناچيزي از آن بجاي مانده است.

آغجا قلعه واقع در آبادي قره قيه در نزديكي چتين دره مشكين شهر

كهنه قلعه واقع در دره باغ نوروز مشكين شهر

قلعه ديو واقع در پنج كيلومتري جنوب غربي دهكده كويج مشكين شهر

قيز قلعه سي واقع در روستايي به همين نام در سي كيلومتري شمال شهر گرمي

قلعه قهقهه واقع در شهرستان مشكين شهر

كاروانسراهـا

با توجه به اين مسأله كه اردبيل در گذشته گذرگاه كاروانهاي تجاري و نظامي بسياري بوده است ، كاروانسراهاي متعددي نيز در مناطق گوناگون آن ساخته شده بود كه بعدها به دلايلي همچون تغيير راهها و دور افتادن از راههاي جديد عبور و مرور كاروانها از بين رفته اند و تنها آثاري از آنها بر جاي مانده است. مهمترين كاروانسراهاي استان عبارتند از :

كاروانسراي شاه عباسي واقع در دوراهي روستاي ميل آغاردان و ييلاق خلخال مربوط به دوره صفويه

كاروانسراي آرپاچاي خلخال واقع در ارتفاعات تالش

كاروانسراي سنگي صايين واقع در جاده اردبيل ـ سراب

كاروانسراي قانلي بولاغ واقع در شهرستان مشكين شهر

پيست اسكي آلوارس

اين پيست در فاصله دوازده كيلومتري روستاي آلوارس و بيست و چهار كيلومتري سرعين قرار گرفته است و از آنجائي كه پيست فوق در ارتفاع سه هزار و دويست متري از سطح دريا قرار دارد به سبب بارندگي برف فراوان در طول پائيز و زمستان و به جهت دير ذوب شدن برفهاي اين منطقه مي تواند در حدود شش الي هشت ماه از سال مورد استفاده قرار گيرد .

از ويژگيهاي بارز منطقه اي كه مجتمع ورزشهاي زمستاني آلوارس در آن واقع شده است علاوه بر جاذبه هاي زمستاني ميتوان به جاذبه هاي بهاري و تابستاني آن از جمله روي آوردن عشاير با گله هاي خود به مناطق حوالي آن ، هواي خنك و معتدل در اوج تابستان ، پوشش گياهي و گلهاي رنگارنگ بصورت دشتهاي وسيعي از شقايقهاي كوهي ، گل ختمي ، گون و غيره همچنين قرار گرفتن مسيرهاي صعود به قله سبلان و قلل ديگر از فاصله نزديك كمپ مجتمع و مشرف بودن آن به شهرهاي سرعين ، نير ، اردبيل ميباشد كه استفاده از آن را در تمامي فصول سال مفيد و خاطره انگيز مينمايد .

سبلان و دامنه هاي آن

سبلان در غرب شهر اردبيل ، چهار هزار و هشتصد و يازده متر از سطح دريا ارتفاع دارد. رشته كوه آتشفشاني خاموش سبلان از دره قره سو در شمال غرب اردبيل آغاز ميشود و در جهت شرقي و غربي بطول شصت كيلومتر و عرض چهل و هشت كيلومتر تا كوه قوشاداغ در جنوب اهر امتداد مي يابد .

سبلان پس از دماوند معروفترين كوه آتشفشاني خاموش ايران است كه بر اثر فعاليتهاي آتشفشاني ، مخروط قله آن شكل گرفته است و در دهانه آن درياچه اي بسيار زيبا بوجود آمده است كه در طول سال پوشيده از برف و يخ است .

بلندترين قله سبلان ( سلطان ساوالان ) نام دارد و دومين قله آن را (حرم داغي ) ميگويند كه نوكي تيز و غيرقابل صعود دارد .

ناحيه سبلان و دامنه هاي آن بسيار حاصل خيز است. دره هاي اين كوهستان پهن و انباشته از رسوبهاي بسيار غني است . بخشي از دشت مغان و همه مناطق حومه سبلان ، نتيجه  رسوب گذاري رودخانه هايي است كه از بلنديهاي سبلان سرچشمه ميگيرند .

گردنه هاي سبلان : يالان ـ ايري و صائين ناميده مي شوند . يكي ديگر از ويژگيهاي اين منطقه وجود آبهاي گرم معدني متعدد در اطراف آن ميباشد .

منطقه سياحتي سردابه

منطقه سياحتي سردابه يكي ديگر از مناطق مهم جذب گردشگر ميباشد ، آب اين چشمه از كف استخر بزرگي با گاز هيدروژن سولفوره ، از شكافهاي زمين خارج ميشود و بوي اندگي از اين گاز را در فضا پراكنده ميسازد . آبگرم پس از گذشتن از دو حوض ، نهري را بوجود مي آورد كه در دره جريان دارد و چون دره زاينده است .

اندك اندك آب نهر زياد شده و در حدود دويست متري چشمه ، آبشاري را تشكيل ميدهد. پهنه استخر حدود صد متر مربع و بلندي آن از سطح دريا هزار و هشتصد و بيست متر است . درجه حرارت آب معدني سردابه سي و شش درجه و از دسته آبهاي سولفاته كلسيك و گوگردي گرم است و گاز كربنيك نيز دارد .

ســرعـيــن

شهر توريستي سرعين در نزديكي اردبيل و در دامنه كوه سربلند سبلان واقع شده و قطب گردشگري استان محسوب ميشود . وجود چشمه هاي آب گرم معدني متعدد با خاصيتهاي درماني گوناگون اين شهر را در سراسر كشور مشهور كرده است .  سرعين داراي هتلها و مهمانسراهاي متعدد ميباشد و از لحاظ امكانات رفاهي و گردشگري شهره عام و خاص است .

سرعين همچنين به شهر خوراكيها نيز معروف است كه از جمله آنها ميتوان به : عسل طبيعي سبلان ـ سرشير ـ فطير محلي ـ آش دوغ و ساير خوراكيهاي محلي اشاره كرد .

در نزديكي شهر سرعين منطقه اي بنام « ويلا دره » وجود دارد كه بسيار زيبا و ديدني ميباشد و در آنجا هم يك چشمه آب معدني قرار دارد .

درياچه شورابيل

اين درياچه قبلاً بسيار شور بوده است ولي امروزه با افزودن آب شيرين از شوري آن كاسته شده ، بطوريكه نوعي ماهي در آن پرورش داده ميشود . اين درياچه داراي امكانات تفريحي ـ ورزشي و فرهنگي بسياري است از جمله : قايقراني ـ پيست دو و ميداني ـ دوچرخه سواري ـ هتلها ـ مجموعه شهر بازي و ...

پارك جنگلي فندقلو

جنگل فندقلو بعلت نزديكي به شهر نمين و سهولت دسترسي از جاده بين شهري اردبيل ـ آستارا همواره بعنوان يك منبع تفرجگاهي مطرح بوده است . اين جنگل يكي از اراضي تفريحي جنگلي است كه به فاصله ده كيلومتري از شهر نمين و سي كيلومتري از شهر اردبيل قرار گرفته است .

  اين جنگل انبوه بسيار زيبا مشابه پارك به نظر ميرسد وجود اشكوبهاي كوچك و محدود پوشيده از گياهان مرتعي تهي از درخت در بين درختان انبوه محل مناسبي را براي گذراندن اوقات فراغت خانواده ايجاد نموده است و به همين جهت اينك عنوان پارك جنگلي فندقلو در ايام تعطيل پذيراي متقاضيان زيادي از شهر اردبيل و مسافران تابستاني است .

پيست اسكي روي چمن در اين منطقه قرار دارد و يك اردوگاه دانش آموزي با چندين اطاقك چوبي جهت اقامت و سرويسهاي بهداشتي از سوي واحد امور تربيتي اداره آموزش و پرورش نمين در آن ايجاد شده است .

درياچه نئــور

منطقه حفاظت شده نئور با وسعتي در حدود يك هزار هكتار در سي كيلومتري شهرستان اردبيل واقع شده است . مهمترين ويژگي اين منطقه درياچه نئور است و ويژگي اكوسيستم آن به عنوان زيستگاه بي مانند ماهي قزل آلاي رنگين كمان و پرندگان و جانواران آن است .

جغرافياي استان :

استان اردبيـل در شمال غربي فلات ايران ، با بيش از 18 هزار و 50 كيلومتر مربع ، 1% مساحت كل كشور را تشكيل مي دهد . اين استان از شمال به رود ارس ، دشت مغان و بالهارود در جمهوري آذربايجان ، از شرق به رشته كوههاي طالش و بغرو در استان گيلان ، از جنوب به رشته كوه ها ، دره ها و جلگه هاي به هم پيوسته استان زنجان و از غرب به استان آذربايجان شرقي محدود است .  چهار شهرستان اين استان در طول 5282 كيلومتر با جمهوري آذربايجان هم مرز هستند . در 159 كيلومتر از اين مرز ، رودهاي ارس و بالهارود جريان دارند . در طول اين مرز ، استان اردبيل با جمهوري آذربايجان از دو نقطه اصلاندوز و بيله سوار ارتباط دارد .  آذربايجان شرقي 324 كيلومتر مرز مشترك با شهرستانهاي پارس آباد ، مشكين شهر ، اردبيل و خلخال دارد . استان اردبيل نيز در جنوب با استان زنجان همجوار است و در طول 562 كيلومتر ، همسايه جنوبي شهرستان خلخال است . با وجود وحدت قومي و فرهنگي ، موانع طبيعي بين اين دو استان و همچنين قطبي پرجاذبه چون تهران در آن سوي محور تبريز – زنجان ( كه جذب كننده هر گونه حركت اقتصادي – اجتماعي در اين محور است )  باعث شده است روابط همجواري در طول اين 562 كيلومتر وضعيت مطلوب نداشته باشد .  استان گيلان نيز با 175 كيلومتر مرز مشترك با شهرستانهاي اردبيل و خلخال ، همسايه شرقي استان اردبيل است و رشته كوه سخت گذر طالش مانند ديواري اين دو استان را جدا ميكند . گردنه هاي دشوار گذر حيران و اسالم تنها گذرگاههاي طبيعي بين اين دو استان هستند كه همواره ريزش برفهاي سنگين در فصل سرما سبب بسته شدن اين گذرگاهها ميشود .

استان اردبيل به پيشنهاد دولت و تصويب مجلس شوراي اسلامي در سال (1372)  از محدوده سياسي – اداري استان آذربايجان شرقي جدا شده و به عنوان استاني مستقل در تقسيمات كشوري جاي گرفت . بيشتر جمعيت استان آذري زبان هستند و ميهمان نوازي و رعايت آداب و رسوم خاص آذري ها از ويژگيهاي مردم استان است .

وجه تسميه و پيشينه تاريخي :

واژه اردبيل واژه اي اوستايي است كه از دو كلمه آرتا ( مقدس ) و  ويل ( شهر ) به معني شهر مقدس تركيب شده است . به روايت اوستا زرتشت پيامبر ايراني در كنار رود ارس فعلي بدنيا آمد و كتاب خود را در سبلان نوشت و براي ترويج دين خود روي به شهر بازان پيروز آورد . عده اي به او گرويدند و در اين ناحيه جنگي ميان زرتشتيان و بت پرستان روي داد كه در اين جنگ زرتشتيان بر همه روستاها و قصبه هاي اطراف اردبيل دست يافتند و به افتخار اين پيروزي آتشكده اي در اردبيل بنا كردند كه امروزه آثار آن در سه فرسنگي اين شهر در دهكده اي به نام آتشگاه باقي مانده است .  اردبيل در دوره اشكانيـان و در ميان شهرهاي آذربايجان جايگاه ويژه اي داشت .

گـردشگـري : 

بر اساس آمارهاي موجود همه ساله در ايام تعطيلات نوروز بيش از 700 هزار نفر و در طول سال 5/3 ميليون نفر مسافر داخلي و تعدادي گردشگر خارجي براي ديدار از آثار تاريخي و استفاده از مناظر زيباي طبيعي به اين استان سفر ميكنند . گردنه سرسبز و خوش آب و هواي حيران در جاده اردبيل به آستارا ، چشمه هاي آبگرم متنوع  در سرعين ، دهها بناي تاريخي از جمله بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي ، مسجد جامع ، بقعه شيخ جبرييل و بازار قديمي اردبيل ، بقعه سلطان حيدر ، قلعه هاي ديو و قهقهه در مشكين شهر ، كاروانسراي سنگي شاه عباسي ، بقعه كوراييم نير و دهها اثر ديگر قابليتهاي گردشگري و سياحتي اين استان را تشكيل مي دهند .

كشاورزي و دامداري :

مراتع كوه سبلان و ديگر كوههاي استان اردبيل سبب وجود رونق نسبي در دامداري استان اردبيل شده است . در اين استان بيش از پنج ميليون واحد دامي ، منشأ توليد و عرضه گوشت و محصولات لبني است . پرورش زنبور عسل و توليد عسل يكي ديگر از فعاليتهاي اقتصادي است كه در اردبيل رونق بسيار دارد و عسل به عنوان سوغات اين شهرستان شهرت ملي يافته است . پرورش نوعي ماهي قزل آلا به نام رنگين كمان در دياچه طبيعي نئور اردبيل صورت مي گيرد كه از نظر مزه و كيفيت غذايي از بهترين و خوشمزه ترين ماهي ها است .

صنايع و معادن :

صنايع استان اردبيل در دو گروه صنايع دستي و صنايع ماشيني قابل بررسي است . صنايع دستي استان اردبيل بيشتر توسط عشاير و ساكنان شهرها و روستاهاي كوچك منطقه صورت ميگيرد . از مهمترين صنايع دستي اين استان ميتوان به : گليم ، مسند ، شال بافي ، جورابهاي پشمي ، قلاب بافي ، پشتي بافي ، خورجين بافي ، جاجيم ورني و بافتهاي عشايري اشاره كرد . صنايع ماشيني اين منطقه نيز در راستاي مواد اوليه موجود در معادن استان شكل گرفته اند . توجه به ويژگيهاي زمين شناسي و ساختاري تنوع منابع معدني استان اردبيل درخور توجه است . در بخش شمالي استان ، دشت مغان بخشي از حوضه هيدروكربوري گسترده اي است كه از گرگان تا حاشيه جنوبي درياي خزر و شمال استان اردبيل ادامه دارد . در قسمت جنوب شرقي استان (ماسوله،خلخال) در رسوبات تخريبي – كربناتي آثاري از كاني سازي سرب ، روي ، مس ، باريت و ... ديده شده است .